Artykuły
NOWA PODSTAWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO
Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego – co warto wiedzieć?
Drodzy Rodzice,
Od 1 września 2026 roku w przedszkolach obowiązuje nowa podstawa programowa
wychowania przedszkolnego. Zmiany zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra
Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej,
opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 2026 r. pod poz. 378. Nowa podstawa programowa
określa cele wychowania przedszkolnego, zadania przedszkola oraz osiągnięcia, które dziecko
powinno zdobyć pod koniec edukacji przedszkolnej. Jej założeniem jest wspieranie dziecka w
harmonijnym rozwoju – poznawczym, emocjonalnym, społecznym, fizycznym i językowym.
Dziecko w centrum uwagi
Jednym z najważniejszych założeń nowej podstawy jest dostrzeganie indywidualności każdego
dziecka. Każdy przedszkolak rozwija się w swoim tempie, ma własne zainteresowania,
możliwości, potrzeby i mocne strony. Dlatego codzienna praca nauczycieli nie polega jedynie
na przekazywaniu wiedzy. Ważna jest obserwacja rozwoju dziecka, dostrzeganie jego potrzeb
oraz tworzenie sytuacji, w których może ono samodzielnie działać, doświadczać, zadawać
pytania, podejmować próby i odkrywać własne możliwości.
Nauka przede wszystkim poprzez zabawę
Przedszkole nie jest szkołą w miniaturze. Podstawową formą aktywności dziecka nadal
pozostaje zabawa, która jest naturalnym sposobem uczenia się i poznawania świata. Podczas
zabawy dzieci rozwijają mowę, myślenie, pamięć, koncentrację, sprawność ruchową i
manualną, kreatywność oraz wyobraźnię. Uczą się także współpracy, przestrzegania zasad,
rozwiązywania problemów i radzenia sobie w relacjach z innymi. Kiedy dziecko buduje z
klocków, rozwija myślenie przestrzenne i uczy się planowania. Kiedy gra w grę planszową,
ćwiczy koncentrację, przestrzeganie zasad i radzenie sobie z emocjami. Kiedy
eksperymentuje, obserwuje przyrodę czy zadaje pytania, rozwija ciekawość świata i
umiejętność wyciągania wniosków.
Rozwój emocjonalny i społeczny
Nowa podstawa programowa zwraca uwagę na rozwój dziecka w relacji z innymi. Przedszkole
jest miejscem, w którym dziecko uczy się rozpoznawać i nazywać emocje, komunikować swoje
potrzeby, słuchać innych, współpracować oraz rozwiązywać konflikty. Dzieci uczą się również,
że nie zawsze wszystko udaje się za pierwszym razem. Błąd jest naturalną częścią procesu
uczenia się, a ważne jest podejmowanie prób, szukanie rozwiązań i zdobywanie doświadczeń.
Samodzielność i poczucie sprawczości
Bardzo ważnym elementem codziennego życia w przedszkolu jest rozwijanie samodzielności.
Dziecko potrzebuje okazji do wykonywania czynności na miarę swoich możliwości – ubierania
się, porządkowania po zabawie, dbania o swoje rzeczy, dokonywania prostych wyborów czy
proszenia o pomoc. Takie doświadczenia budują poczucie sprawczości, odpowiedzialności i
wiary we własne możliwości.
Mniej ekranów, więcej prawdziwego doświadczenia
Jednym z ważnych elementów nowej podstawy programowej jest również zwrócenie uwagi na
higienę cyfrową dzieci. Wykorzystanie narzędzi ekranowych w przedszkolu zostało
ograniczone do celów dydaktycznych, z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych i higieny
cyfrowej dziecka. W codziennej pracy duże znaczenie mają bezpośrednie doświadczenia: ruch,
zabawa, rozmowa, kontakt z przyrodą, działania plastyczne i konstrukcyjne,
eksperymentowanie oraz wspólne aktywności z rówieśnikami.
Przygotowanie do szkoły – nie tylko litery i cyfry
Ważnym zadaniem przedszkola pozostaje przygotowanie dziecka do rozpoczęcia nauki w
szkole. Gotowość szkolna nie oznacza jednak wyłącznie znajomości liter, cyfr czy umiejętności
wykonywania określonych zadań. To również umiejętność słuchania, koncentrowania uwagi,
komunikowania swoich potrzeb, współpracy z innymi, radzenia sobie z emocjami,
podejmowania wysiłku i prób samodzielnego rozwiązywania problemów.
Rola rodziców
Współpraca przedszkola z rodzicami ma ogromne znaczenie. Codzienne sytuacje w domu
mogą być doskonałą okazją do wspierania rozwoju dziecka. Wspólne czytanie, rozmowy,
spacery, zabawy, gotowanie, układanie puzzli, gry planszowe czy zachęcanie dziecka do
wykonywania prostych obowiązków rozwijają jego samodzielność, język, myślenie,
koncentrację i kompetencje społeczne. Nie potrzebujemy wielu dodatkowych ćwiczeń ani
nauki „na zapas”. Dziecko rozwija się przede wszystkim poprzez relację, doświadczenie, ruch,
zabawę i kontakt z drugim człowiekiem.
Co nowa podstawa oznacza dla naszego przedszkola?
Wprowadzenie nowej podstawy programowej jest dla nas okazją do jeszcze uważniejszego
przyglądania się potrzebom dzieci i tworzenia warunków sprzyjających ich wszechstronnemu
rozwojowi. Chcemy, aby każde dziecko czuło się w przedszkolu bezpieczne, zauważone i
ważne, a jednocześnie miało przestrzeń do samodzielnego działania, rozwijania
zainteresowań, zadawania pytań, podejmowania prób i odkrywania własnych możliwości.
Bo przedszkole to nie tylko miejsce, w którym dziecko zdobywa wiedzę. To przede wszystkim
miejsce, w którym uczy się samodzielności, budowania relacji, rozumienia emocji, współpracy,
pokonywania trudności i z odwagą odkrywa otaczający je świat. Wspólnie – nauczyciele i
rodzice – możemy stworzyć dzieciom najlepsze warunki do tego, aby rozpoczęły swoją dalszą
edukacyjną drogę z ciekawością, poczuciem bezpieczeństwa i wiarą we własne możliwości.
Podstawa prawna
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej
wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły
podstawowej – Dz. U. z 2026 r. poz. 378.
Opracowała: Nowakowska Patrycja